Zadužbina Nikole Spasića
Institucija jača od Nobelove fondacije
Temelj srpskog dobročinstva
Nakon smrti Nikole Spasića 1916. godine na Krfu, iza njega je ostala imovina koja je u to vreme po vrednosti bila ravna, a prema nekim izvorima čak i veća od čuvene Nobelove fondacije. Zadužbina je zvanično otpočela svoj pravni život Ukazom od 4. decembra 1922. godine.
Prvi staraoci imovine bili su Dobra S. Petković i dr Milorad Popović, koji su savesno upravljali ogromnim bogatstvom u teškim vremenima okupacije i neposredno nakon Velikog rata.
Arhitektura i vizija
Sedište zadužbine nalazi se u monumentalnoj palati u Knez Mihailovoj ulici broj 33. Ovo zdanje, podignuto 1889. godine po projektu arhitekte Konstantina A. Jovanovića, predstavlja biser beogradske neorenesanse.
Podaci o instituciji
- Osnovana: 1922. (Ukaz)
- Sedište: Knez Mihailova 33
- Prvi predsednik: Todor J. Mijailović
- Broj objekata: Više od 10
- Status: Aktivna
Nepokretna imovina fonda
Kneza Mihaila 33 i Đure Jakšića 1
Palata Zadužbine, monumentalna stambeno-poslovna zgrada i sedište fondacije.
Kneza Mihaila 19 i 19A
Stambeno-poslovni objekat koji čini deo kompleksa Spasićevog pasaža.
Obilićev venac 17, 17A i 17B
Velelepna zgrada koja izlazi na park Vojvode Vuka, sa stambenim jedinicama.
Spasićev pasaž
Čuveni pasaž sa trgovačkim radnjama koji spaja Knez Mihailovu i Obilićev venac.
Kneza Mihaila 37 i Vuka Karadžića 8
Stambeno-poslovni objekti u najstrožem centru prestonice.
Kompleks kod Kralja Petra
Kneza Mihaila 47 i 47A, Kralja Petra 18, te ulice Nikole Spasića 2 i 2A.
Poklonjeni objekti (Zasebni članci)
Zgrada Gradske bolnice
Paviljon Nikole Spasića, dar Beograđanima na Zvezdari.
Zgrada bolnice u Kumanovu
Poklonjena bolnica za narod Južne Srbije.
Zgrada bolnice u Krupnju
Zadužbina za narod Rađevine.
Hram Svetog Velikomučenika Trifuna
Zadužbinska crkva na Topčiderskom groblju gde počiva zadužbinar.
Spasićev izložbeni paviljon
Prvi srpski izložbeni paviljon na starom Sajmištu.
Dom za iznemogle građane
Dom za iznemogle građane, sada deo Gerontološkog centra Knjaževac.
Zgrada đačkog skloništa
Dom za siromašne učenike u Beogradu.
Ukratko
Povezano
Literatura i izvori
Spisak je namenjen daljem čitanju i proveri podataka. Mrežni izvori su provereni 30. septembra 2026; knjige i srednjovekovni izvori navedeni su kao preporuka, a ne kao izvor pojedinačnih navoda na stranici.