Rastko Nemanjić
Prvi srpski arhiepiskop i prosvetitelj
Princ koji je izabrao nebo
Rastko Nemanjić, najmlađi sin velikog župana Stefana Nemanje, rođen je sa sudbinom vladara, ali je njegovo srce žudelo za nečim većim od zemaljske moći. Kao mladić, odbegao je na Svetu Goru, gde se zamonašio i uzeo ime Sava. Taj čin je promenio tok srpske istorije.
Umesto mačem, Sava je Srbiju branio knjigom, verom i diplomatijom. Zajedno sa svojim ocem, koji mu se pridružio kao monah Simeon, podigao je manastir Hilandar, stvorivši duhovni centar koji će vekovima čuvati srpski identitet.
Otac crkve i države
Njegova misija nije bila samo graditeljska. Godine 1219. u Nikeji je izdejstvovao autokefalnost (samostalnost) Srpske pravoslavne crkve i postao njen prvi arhiepiskop. Napisao je prve zakone ("Nomokanon" ili "Zakonopravilo"), mirio zavađenu braću nad očevim moštima i otvarao škole i bolnice. Sava je postavio temelje na kojima srpska državnost i duhovnost počivaju i danas.
Sveti Sava
Rastko Nemanjić
- Rođen: oko 1175. (Ras)
- Preminuo: 1236. (Trnovo)
- Titula: Prvi Arhiepiskop
- Dela: Zakonopravilo, Tipici
- Zadužbine: Hilandar, Žiča...
Zadužbine Svetog Save
Manastir Hilandar
Carska lavra koju je podigao sa ocem, Svetim Simeonom. Duhovni centar Srba već osam vekova.
Manastir Žiča
Zajednička zadužbina sa bratom Stefanom Prvovenčanim. Sedište prve srpske arhiepiskopije.
Manastir Studenica
Iako očeva zadužbina, Sava ju je uredio, napisao Studenički tipik i tu preneo očeve mošti.
Ukratko
Povezano
Literatura i izvori
Spisak je namenjen daljem čitanju i proveri podataka. Mrežni izvori su provereni 30. septembra 2026; knjige i srednjovekovni izvori navedeni su kao preporuka, a ne kao izvor pojedinačnih navoda na stranici.
Literatura za dalje čitanje
- Sima Ćirković, Srbi među evropskim narodima. Beograd: Equilibrium, 2004.
- Sima Ćirković, Rade Mihaljčić (ur.), Leksikon srpskog srednjeg veka. Beograd: Knowledge, 1999.
Srednjovekovni izvori
- Domentijan, Život Svetoga Save i Život Svetoga Simeona.
- Teodosije, Život Svetoga Save.